«Όσο τιμώνται στην πόλη τα πλούτη και οι πλούσιοι, τόσο περιφρονείται η αρετή και οι χρηστοί: Τιμωμένου δη πλούτου εν πόλει και των πλουσίων, ατιμοτέρα αρετή τε και οι αγαθοί.». (Πλάτων).

Τρίτη, 25 Ιανουαρίου 2011

Η ιστορία της τράπουλας






Το παιχνίδι με χαρτιά της τράπουλας είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο, οπουδήποτε παίζεται Μπριτζ και Πόκερ. Στην Αγγλία η ίδια τράπουλα χρησιμοποιείται και για άλλα παιχνίδια, όπως Whist, Cribbage, Rummy, Nap και άλλα. Όμως στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες παιχνίδια όπως Skat, Jass, Mus, Scopa, and Tarock παίζονται με χαρτιά που αποτελούνται από εντελώς διαφορετικά σχήματα πολλά από τα οποία έχουν τις ρίζες τους στα παλιότερα χαρτιά της τράπουλας της Αγγλίας.
Στα γαλλικά τραπουλόχαρτα, οι φιγούρες πήραν τα ονόματα μεγάλων προσωπικοτήτων της ιστορίας, έτσι ο ρήγας κούπα είναι ο Καρλομάγνος, ο ρήγας καρό ο Καίσαρ, ο ρήγας σπαθί ο Μέγας Αλέξανδρος και ο ρήγας μπαστούνι ο Δαβίδ.
Εκτός των παραπάνω υπάρχουν και άλλες δύο φιγούρες ελληνικού ενδιαφέροντος: η Αθηνά ως ντάμα μπαστούνι και ο Έκτορας ως βαλές καρό. Στην Ιταλία οι τέσσερις φυλές της τράπουλας ονομάζονται μπαστούνια (bastoni), νομίσματα (denari), σπαθιά (spade) και κύπελλα (coppe) και υποτίθεται ότι συμβολίζουν, αντίστοιχα, τους αγρότες, τους εμπόρους, τους ευγενείς και τον κλήρο. Οι ισπανικές ονομασίες είναι ανάλογες.
Στη Γερμανία και την Ελβετία προτιμήθηκαν, αντίστοιχα, τα φύλλα, τα κουδούνια, τα βελανίδια και οι καρδιές, τελικά όμως επικράτησε το γαλλικό σύστημα.
Είναι εντυπωσιακό ότι από το 1370 και μετά βρίσκει κανείς σε όλη την Δυτική Ευρώπη σαφείς και αφθονότατες αναφορές στο χαρτοπαίγνιο, γεγονός που δείχνει την ταχύτατη αποδοχή που βρήκε η νέα ψυχαγωγία, τόσο για παιχνίδια συναναστροφών όσο και για χαρτομαντεία.

Αινιγματική προέλευση

Οι πιο πρώιμες αυθεντικές αναφορές για το χαρτοπαίγνιο στη Ευρώπη χρονολογούνται από το 1797 ωστόσο παρά την μακρόχρονη ιστορία τους, μόνο τις τελευταίες δεκαετίες έχει αρχίσει να κατανοείται η προέλευση τους.
Το χαρτοπαίγνιο το επινόησαν οι Κινέζοι, που άλλωστε εφηύραν το χαρτί. Τα κινέζικα τραπουλόχαρτα ήταν ταυτόχρονα και χαρτονομίσματα στην αρχική τους μορφή και χρήση. Ακόμα και σήμερα κάποιες από τις τράπουλες που χρησιμοποιούνται στην Κίνα απεικονίζουν νομίσματα.
Τα χαρτιά εισήλθαν στην Ευρώπη μέσα από την Ισλαμική αυτοκρατορία, όπου σπαθιά και τα κύπελλα προστέθηκαν ως σύμβολα. Στην Ευρώπη στη συνέχεια αυτά αντικαταστάθηκαν από αναπαραστάσεις βασιλέων, ιπποτών και υπηρετών.
Κατά τη διάρκεια της μακράς ιστορίας της τράπουλας, έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές διαφοροποιήσεις. Η τράπουλα έχει επεκταθεί στα 97 χαρτιά προσθέτοντας επιπλέον μπαλαντέρ, έχει μειωθεί στα 63 παραλείποντας κάποια χαρτιά μικρής αξίας και τελικά έφτασε έως στα 54.
Η τράπουλα ταρώ λόγω του μυστηρίου που καλύπτει την καταγωγή της στα σκοτεινά χρόνια του μεσαίωνα είναι ιδιαίτερα γνωστή και δημοφιλής σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ειδικά στον δυτικό κόσμο. Έχει εμπνεύσει διάφορα παιχνίδια και βιβλία. Έχει εμπνεύσει καλλιτέχνες, όπως και μερικά πολύ γνωστά φρουτάκια των καζίνο.
Όπως θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς στις υπέροχα σχεδιασμένες φιγούρες των φύλλων στις διάφορες τράπουλες ταρώ αντανακλάται η αγωνία του ανθρώπου για το κοινωνικό του περιβάλλον και τη ζωή του.
Κατά τον 19ο αιώνα παρατηρήθηκε η ανάπτυξη μιας τεράστιας βιομηχανίας καρτών η οποία είχε ως σκοπό να πλησιάσει το κοινό απλά με την απεικόνιση ελκυστικών σχεδίων δανεισμένων από την λογοτεχνία, την ιστορία ή τη σύγχρονη ζωή, η τάση αυτή είχε ως συνέπεια τη μεταμόρφωση στης τράπουλας.
Η Κίνα για πολλές δεκαετίες είχε απορριφθεί ως η χώρα προέλευσης της τράπουλας επειδή ακριβώς η παραδοσιακή τράπουλα της χώρας δεν μοιάζει σε τίποτα με τις τράπουλες των δυτικών χωρών. Παρόλα αυτά η σύνδεση με τα νομίσματα, τα μουσικά όργανα και τα σπαθιά δεν θα μπορούσαν να αγνοηθούν. Κάποιες άλλες Κινέζικες τράπουλες χρησιμοποιούν ένα σύστημα το οποίο έχει τις ρίζες του στο κινέζικο ντόμινο κι το κινέζικο σκάκι, παιχνίδια τα οποία έγιναν γνωστά στην υπόλοιπη Ευρώπη μόνο σχετικά πρόσφατα.

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

Facebook